Het gas dat Nederland bouwde
Is Nederland afhankelijk van buitenlands gas?
Nederland ging van bron, naar gasrotonde, naar handels- en importknooppunt. In 2025 won Nederland 8,8 miljard m³ uit eigen bodem en voerde het 53,8 miljard m³ in, bij een verbruik van 30,1 miljard m³. Door minder eigen productie wordt Nederland gevoeliger voor buitenlandse leveranciers en internationale infrastructuur, tenzij de gasvraag minstens even snel daalt. Claim C · duidelijk als duiding
Winning, invoer, uitvoer en verbruik sinds 1963
Cijfers als tabel
| Jaar | Winning | Pijpleiding-import | LNG-import | Uitvoer | Verbruik |
|---|---|---|---|---|---|
| 1965 | 1,7 | – | – | 0 | – |
| 1970 | 31,8 | – | – | 11,7 | – |
| 1975 | 91,4 | – | – | 49,3 | – |
| 1980 | 90,9 | 3,8 | – | 54,7 | – |
| 1985 | 80,7 | 2,1 | – | 40 | 42,8 |
| 1990 | 72,1 | 2,7 | – | 34,2 | 40,7 |
| 1995 | 80,5 | 3,7 | – | 38,5 | 45,6 |
| 2000 | 69,8 | 16,5 | – | 39,3 | 46,2 |
| 2005 | 74,3 | 21,7 | – | 49,4 | 46,7 |
| 2010 | 85,6 | 24,4 | – | 56,4 | 53 |
| 2015 | 52,2 | 36,3 | 2,2 | 51,1 | 38 |
| 2016 | 50,4 | 41,9 | 1,6 | 55,4 | 39,9 |
| 2017 | 43,1 | 49,3 | 2 | 52,1 | 41,4 |
| 2018 | 36,9 | 51,8 | 5,8 | 48,9 | 40,8 |
| 2019 | 31,6 | 46,4 | 9,9 | 44,2 | 42,6 |
| 2020 | 22,9 | 47,6 | 9,1 | 37 | 41,9 |
| 2021 | 20,5 | 44,7 | 9,8 | 39,7 | 40,2 |
| 2022 | 17 | 40,2 | 18,7 | 38,4 | 31,3 |
| 2023 | 11,2 | 30,8 | 24,8 | 35,5 | 29,7 |
| 2024* | 9,5 | 26,1 | 21,1 | 29,1 | 30,1 |
| 2025* | 8,8 | 27,1 | 26,7 | 32 | 30,1 |
mld m³; * voorlopig.
Bron: Aardgasbalans; aanbod en verbruik, 1946 - Mei 2025; Aardgasbalans; aanbod en verbruik.
Van bron naar handelsknooppunt
- 1959 · winning NL 0,2 mld m³
Ontdekking van het Groningenveld
Bij Slochteren wordt het grootste gasveld van Europa gevonden. NLOG registreert 1959 als ontdekkingsjaar van veld GRO.
Bron: NLOG, veldgegevens Groningen (ontdekkingsjaar, productiestart)
- 1963 · winning NL 0,6 mld m³
Start van grootschalige productie
De winning uit het Groningenveld komt op gang. Huishoudens schakelen in de jaren zestig massaal over op aardgas; de CBS-aardgasbalans loopt vanaf 1946 en laat de winning in de jaren zestig steil stijgen.
Bron: NLOG, veldgegevens Groningen (ontdekkingsjaar, productiestart); CBS StatLine 00372, Aardgasbalans 1946 tot heden
- 1970 tot 2010 · winning NL 31,8 mld m³
Gasbaten voor de staat en de gasrotonde
Aardgasbaten groeien uit tot een grote inkomstenbron voor de staat. Nederland bouwt leidingen, opslag, conversie en handelsinfrastructuur; de Algemene Rekenkamer beschrijft in 2012 de gasrotonde als beleidsdoel.
- 2003 · winning NL 69,1 mld m³
TTF opgezet als virtueel handelspunt
De Title Transfer Facility wordt de plek waar gas op het Nederlandse net van eigenaar wisselt. TTF groeit uit tot de leidende Europese benchmark.
Bron: Gasunie Transport Services over TTF; ESMA, opinion on position limits Dutch TTF (2024)
- 16 augustus 2012 · winning NL 77,8 mld m³
Aardbeving bij Huizinge, magnitude 3,6
De zwaarste geïnduceerde beving in de KNMI-catalogus voor de regio. Het keerpunt in de publieke discussie over de winning.
- 2017 · winning NL 43,1 mld m³
Nederland importeert meer gas dan het wint
In 2017 is de invoer van pijpleidinggas en LNG (51,3 miljard m³) voor het eerst groter dan de eigen winning (43,1 miljard m³), volgens de CBS-aardgasbalans.
- 8 januari 2018 · winning NL 36,9 mld m³
Aardbeving Zeerijp, magnitude 3,4
Directe context voor het versnelde besluit om de winning af te bouwen.
- 29 maart 2018 · winning NL 36,9 mld m³
Kabinet kondigt afbouw van de Groningenwinning aan
Begin van de expliciete route naar nul: 'De gaswinning uit het Groningenveld wordt op zo kort mogelijke termijn volledig beëindigd', schrijft de minister aan de Tweede Kamer.
Bron: Kamerbrief Gaswinning Groningen, 29 maart 2018 (Kamerstuk 33529, nr. 457)
- 24 februari 2022 · winning NL 17 mld m³
Rusland begint een grootschalige invasie van Oekraïne
De Europese leveringszekerheid verandert fundamenteel; de EU bouwt Russisch pijpleidinggas versneld af.
- 26 september 2022 · winning NL 17 mld m³
Explosies beschadigen Nord Stream 1 en 2
Explosies beschadigden Nord Stream 1 en één van de twee leidingen van Nord Stream 2. De gebeurtenis maakte de fysieke kwetsbaarheid van Europese energieverbindingen zichtbaar.
Nord Stream 2 heeft nooit reguliere commerciële levering aan Duitsland gestart; Europa verloor op deze dag dus geen lopende toevoer via Nord Stream 2.
Bron: EU-verklaring van 28 september 2022 over de Nord Stream-lekken
- 1 oktober 2023 · winning NL 11,2 mld m³
Reguliere winning uit het Groningenveld stopt
Met ingang van het gasjaar 2023–2024, dat op 1 oktober 2023 begint, wordt de gaswinning uit het Groningenveld op nul gezet. Groningen levert geen reguliere productie meer.
Bron: Memorie van toelichting Wet sluiting Groningenveld (Kamerstuk 36441, nr. 3); SodM, Staat van de veiligheid 2025
- 19 april 2024 · winning NL 9,5 mld m³
Wettelijk verbod op winning uit het Groningenveld
De juridische sluiting wordt definitief. Dit is een feit over het veld, geen sluitingsdatum voor iedere put.
Bron: Rijksoverheid, Wet sluiting Groningenveld per 19 april 2024
- 2026
Ernstige verstoring rond de Straat van Hormuz
LNG-afhankelijkheid blijkt ook gevoelig voor knelpunten: volgens de IEA passeerde in 2025 bijna een vijfde van de wereldwijde LNG-handel de zeestraat, zonder alternatieve scheepvaartroute.
- januari 2026
Ongeveer 70 van ruim 300 putten permanent afgesloten
Officiële stand volgens NAM, peildatum januari 2026. Put voor put wordt het veld permanent afgesloten.