Gasveld.nl · de Dichtstand
Put voor put wordt het Groningenveld permanent afgesloten. Bekijk hoe ver Nederland is, wat er precies gebeurt en welke opties daarmee verdwijnen.
Monitoringputten staan naast de meter en tellen niet als nog af te sluiten. Release seed-2026-09-15.
Hoofdstuk 2 · De levende kaart
Groen betekent uitsluitend "niet permanent afgesloten". Niet producerend, niet veilig, niet vergund, niet direct inzetbaar. Klik op een locatie voor putten, bronnen en onzekerheden.
Aantallen zijn gaslocaties (installaties), gekleurd op de sterkste bekende status van hun putrecords. Werk aangekondigd, bezig en controle vragen een bevestigde bron; in release seed-2026-09-15 zijn die er nog niet. Peildatum bron: 2026-09-15.
Hoofdstuk 3 · Zo verdwijnt een put
Scroll mee door de negen stappen waarmee een gasput permanent wordt afgesloten, zoals het Staatstoezicht op de Mijnen ze beschrijft.
Het gas dat nog in de put zit wordt eruit gehaald. Lukt dat niet anders, dan gaat een kleine rest bovengronds de fakkel in.
Onderin, ter hoogte van de zoutlaag op zo'n 2,9 kilometer, wordt een metalen plug in de verbuizing gezet. Die vormt de bodem waar al het cement daarna op rust.
Gerichte ladingen van ongeveer 3 tot 10 gram schieten perforaties in de buitenbuis, 20 tot 40 per meter over 50 tot 100 meter. Zo kan het cement straks langs de buis bij het gesteente komen; SodM benadrukt dat dit geen aardbevingen zijn.
Boven de onderste plug komt een cementkolom van minstens vijftig meter. Het cement loopt door de perforaties naar buiten en hecht daar aan het gesteente.
De afdichting wordt onder druk getest. Daarna blijft de put minimaal drie maanden aan de meetapparatuur voordat er verder gewerkt mag worden.
Hoger in de put volgen meerdere cementlagen, met tussenruimtes ertussen. Bij elkaar zijn die lagen ongeveer vierhonderd meter lang.
Boven het cement komt een kolom zout water te staan, zwaar genoeg om de druk vast te houden. Rond zestig meter diepte gaat de laatste plug erin.
De verbuizing gaat er minstens drie meter onder het maaiveld af en krijgt een stalen deksel. De putkop en de rest van de installatie verdwijnen.
De grond wordt gesaneerd en teruggebracht in de oude staat. Waar de put stond kan weer gras of gewas staan; de afdichting zelf blijft ondergronds achter.
De negen stappen komen van het Staatstoezicht op de Mijnen. Per put kan de volgorde iets verschillen; de tekening is een schema en niet op schaal.
"Niet zomaar": technisch opnieuw boren blijft denkbaar; de afgesloten put zelf is bedoeld als permanente afdichting. Bron: SodM, toekomstige sluiting van het Groningen-gasveld. Volledige uitleg.
Hoofdstuk 4 · Explosieven, cement en CO2
SodM beschrijft kleine gerichte ladingen van ongeveer 3 tot 10 gram per perforatie. Bij 20 tot 40 perforaties per meter over 50 tot 100 meter komt SodM op een grove orde van 5 tot 30 kilogram explosief, verdeeld over honderden kleine ladingen. Ze maken openingen in de verbuizing zodat cement contact maakt met het gesteente.
| Scenario | Binnen-Ø | Volume | Droog cement | CO2e |
|---|---|---|---|---|
| laag | 0.16 m | 9.9 m³ | 10.3 t | 6.2 t |
| centraal | 0.2 m | 16 m³ | 18.9 t | 14.2 t |
| hoog | 0.24 m | 24 m³ | 32.7 t | 29.5 t |
Aannames: dichtheid slurry 1,9 t/m³, droog aandeel 0,55 tot 0,70, EPD 600 tot 900 kg CO2e per ton cement. Theoretische cilinder, geen gemeten verbruik.
Hoofdstuk 5 · De aarde bewoog al
Alle geïnduceerde bevingen uit de KNMI-catalogus, per jaar, met de winning en de beleidsmomenten ernaast.
De data laat zien dat het KNMI sinds 1986 1945 geïnduceerde bevingen in de regio registreerde, 159 met magnitude 2 of hoger en 16 met magnitude 3 of hoger. De zwaarste: Huizinge (3.6, 2012), Westeremden (3.5, 2006), Zeerijp (3.4, 2025). Ook na het stoppen van de productie gaan bevingen nog enige tijd door; de laatste geregistreerde beving dateert van 2026-08-21.
Geregistreerde gecontroleerde explosies (15) staan apart met een ✕ en zijn volgens SodM geen aardbevingen. Wij leggen geen individueel causaal verband tussen een afsluitoperatie en een seismisch event zonder officiële bevestiging.
Bron: KNMI Aardbevingscatalogus (FDSN event service); SodM, toekomstige sluiting van het Groningen-gasveld. Peildatum 2026-09-15.
| Jaar | Geïnduceerd | ≥ 2,0 | Zwaarste | Gecontroleerde explosies |
|---|---|---|---|---|
| 1986 | 1 | 1 | 2.8 | |
| 1987 | 1 | 1 | 2.5 | |
| 1991 | 3 | 3 | 2.7 | |
| 1992 | 6 | 3 | 2.7 | |
| 1993 | 16 | 2 | 2.2 | |
| 1994 | 25 | 5 | 2.9 | |
| 1995 | 17 | 2 | 2.7 | |
| 1996 | 36 | 4 | 2.7 | |
| 1997 | 40 | 3 | 3.4 | |
| 1998 | 22 | 4 | 3.3 | |
| 1999 | 31 | 2 | 2.8 | |
| 2000 | 24 | 5 | 3.2 | |
| 2001 | 20 | 1 | 2.4 | |
| 2002 | 23 | 2 | 2.2 | |
| 2003 | 57 | 7 | 3.0 | |
| 2004 | 31 | 2 | 2.8 | |
| 2005 | 35 | 4 | 2.5 | |
| 2006 | 54 | 8 | 3.5 | |
| 2007 | 31 | 4 | 2.6 | |
| 2008 | 46 | 6 | 3.2 | |
| 2009 | 89 | 6 | 3.0 | |
| 2010 | 41 | 5 | 2.5 | |
| 2011 | 90 | 6 | 3.2 | |
| 2012 | 101 | 3 | 3.6 | |
| 2013 | 124 | 11 | 3.2 | |
| 2014 | 86 | 8 | 3.0 | |
| 2015 | 115 | 8 | 3.1 | |
| 2016 | 118 | 4 | 2.4 | |
| 2017 | 125 | 4 | 2.6 | |
| 2018 | 95 | 4 | 3.4 | |
| 2019 | 89 | 2 | 3.4 | |
| 2020 | 76 | 5 | 2.7 | |
| 2021 | 75 | 7 | 3.2 | |
| 2022 | 58 | 6 | 3.1 | |
| 2023 | 50 | 3 | 2.2 | |
| 2024 | 40 | 2 | 2.2 | 7 |
| 2025 | 35 | 4 | 3.4 | 7 |
| 2026 | 19 | 2 | 3.0 | 1 |
Hoofdstuk 6 · Het gas dat Nederland bouwde
Nederland ging van bron, naar gasrotonde, naar handels- en importknooppunt. De TTF bleef toonaangevend, maar steeds minder gas komt uit onze eigen bodem.
Bij Slochteren wordt het grootste gasveld van Europa gevonden. NLOG registreert 1959 als ontdekkingsjaar van veld GRO.
Bron: NLOG, veldgegevens Groningen (ontdekkingsjaar, productiestart)
De winning uit het Groningenveld komt op gang. Huishoudens schakelen in de jaren zestig massaal over op aardgas; de CBS-aardgasbalans loopt vanaf 1946 en laat de winning in de jaren zestig steil stijgen.
Bron: NLOG, veldgegevens Groningen (ontdekkingsjaar, productiestart); CBS StatLine 00372, Aardgasbalans 1946 tot heden
Aardgasbaten groeien uit tot een grote inkomstenbron voor de staat. Nederland bouwt leidingen, opslag, conversie en handelsinfrastructuur; de Algemene Rekenkamer beschrijft in 2012 de gasrotonde als beleidsdoel.
De Title Transfer Facility wordt de plek waar gas op het Nederlandse net van eigenaar wisselt. TTF groeit uit tot de leidende Europese benchmark.
Bron: Gasunie Transport Services over TTF; ESMA, opinion on position limits Dutch TTF (2024)
De zwaarste geïnduceerde beving in de KNMI-catalogus voor de regio. Het keerpunt in de publieke discussie over de winning.
In 2017 is de invoer van pijpleidinggas en LNG (51,3 miljard m³) voor het eerst groter dan de eigen winning (43,1 miljard m³), volgens de CBS-aardgasbalans.
Directe context voor het versnelde besluit om de winning af te bouwen.
Begin van de expliciete route naar nul: 'De gaswinning uit het Groningenveld wordt op zo kort mogelijke termijn volledig beëindigd', schrijft de minister aan de Tweede Kamer.
Bron: Kamerbrief Gaswinning Groningen, 29 maart 2018 (Kamerstuk 33529, nr. 457)
De Europese leveringszekerheid verandert fundamenteel; de EU bouwt Russisch pijpleidinggas versneld af.
Explosies beschadigden Nord Stream 1 en één van de twee leidingen van Nord Stream 2. De gebeurtenis maakte de fysieke kwetsbaarheid van Europese energieverbindingen zichtbaar.
Nord Stream 2 heeft nooit reguliere commerciële levering aan Duitsland gestart; Europa verloor op deze dag dus geen lopende toevoer via Nord Stream 2.
Bron: EU-verklaring van 28 september 2022 over de Nord Stream-lekken
Met ingang van het gasjaar 2023–2024, dat op 1 oktober 2023 begint, wordt de gaswinning uit het Groningenveld op nul gezet. Groningen levert geen reguliere productie meer.
Bron: Memorie van toelichting Wet sluiting Groningenveld (Kamerstuk 36441, nr. 3); SodM, Staat van de veiligheid 2025
De juridische sluiting wordt definitief. Dit is een feit over het veld, geen sluitingsdatum voor iedere put.
Bron: Rijksoverheid, Wet sluiting Groningenveld per 19 april 2024
LNG-afhankelijkheid blijkt ook gevoelig voor knelpunten: volgens de IEA passeerde in 2025 bijna een vijfde van de wereldwijde LNG-handel de zeestraat, zonder alternatieve scheepvaartroute.
Officiële stand volgens NAM, peildatum januari 2026. Put voor put wordt het veld permanent afgesloten.
Nederland was een zeer grote gasproducent. De binnenlandse winning is sterk afgenomen.
Van gasland naar importland
Het Nederlandse leidingnet, opslag en LNG-infrastructuur verbinden Noordwest-Europa.
Nederland bleef een belangrijk gasknooppunt
De Nederlandse TTF is nog steeds de belangrijkste Europese gasprijsbenchmark; ESMA noemt de Nederlandse hub op handelsvolume de grootste van Europa.
Europa kijkt nog steeds naar een Nederlandse gasprijs
Hoofdstuk 7 · Eén Nederlandse gasprijs, een veranderende wereld
Twee sporen met gebeurtenissen, daarachter de maandgemiddelde Europese gasprijs op TTF-basis en daaronder de Nederlandse winning. Beweeg, sleep of vergelijk twee momenten.
Beweeg over een gebeurtenis of kies er een met Tab. Sleep over de grafiek om een periode te kiezen, of gebruik "Toen en nu" en klik twee momenten aan.
Gebeurtenissen zijn weergegeven als context. Gelijktijdigheid is geen bewijs dat één gebeurtenis de prijsverandering volledig veroorzaakte. Prijsreeks: Wereldbank Pink Sheet "Natural gas, Europe", maandgemiddelde, vanaf april 2015 gedefinieerd als Nederlandse TTF, omgerekend met de ECB-maandkoers; geen gelicenseerde dagkoers. Winning: CBS-aardgasbalans.
Bron: World Bank Commodity Markets, CMO-Historical-Data-Monthly.xlsx; ECB, USD/EUR maandgemiddelde referentiekoers (EXR.M.USD.EUR.SP00.A). Peildatum 2026-09-15.
Hoofdstuk 8 · Van eigen bodem naar invoer
De data laat zien dat de winning uit de bodem daalde van 82 miljard m³ in 2013 naar 8,8 miljard m³ in 2025, terwijl het verbruik rond de 30 miljard m³ bleef.
| Jaar | Winning | Pijpleiding-import | LNG-import | Uitvoer | Verbruik |
|---|---|---|---|---|---|
| 1965 | 1,7 | – | – | 0 | – |
| 1970 | 31,8 | – | – | 11,7 | – |
| 1975 | 91,4 | – | – | 49,3 | – |
| 1980 | 90,9 | 3,8 | – | 54,7 | – |
| 1985 | 80,7 | 2,1 | – | 40 | 42,8 |
| 1990 | 72,1 | 2,7 | – | 34,2 | 40,7 |
| 1995 | 80,5 | 3,7 | – | 38,5 | 45,6 |
| 2000 | 69,8 | 16,5 | – | 39,3 | 46,2 |
| 2005 | 74,3 | 21,7 | – | 49,4 | 46,7 |
| 2010 | 85,6 | 24,4 | – | 56,4 | 53 |
| 2015 | 52,2 | 36,3 | 2,2 | 51,1 | 38 |
| 2016 | 50,4 | 41,9 | 1,6 | 55,4 | 39,9 |
| 2017 | 43,1 | 49,3 | 2 | 52,1 | 41,4 |
| 2018 | 36,9 | 51,8 | 5,8 | 48,9 | 40,8 |
| 2019 | 31,6 | 46,4 | 9,9 | 44,2 | 42,6 |
| 2020 | 22,9 | 47,6 | 9,1 | 37 | 41,9 |
| 2021 | 20,5 | 44,7 | 9,8 | 39,7 | 40,2 |
| 2022 | 17 | 40,2 | 18,7 | 38,4 | 31,3 |
| 2023 | 11,2 | 30,8 | 24,8 | 35,5 | 29,7 |
| 2024* | 9,5 | 26,1 | 21,1 | 29,1 | 30,1 |
| 2025* | 8,8 | 27,1 | 26,7 | 32 | 30,1 |
mld m³; * voorlopig.
Bron: Aardgasbalans; aanbod en verbruik, 1946 - Mei 2025; Aardgasbalans; aanbod en verbruik.
Hoofdstuk 9 · De kwetsbaarheidskaart van Europa
De IEA meldt dat in 2025 meer dan 110 bcm LNG door de Straat van Hormuz ging, bijna een vijfde van de wereldwijde LNG-handel. Ongeveer 93 procent van de Qatarese en 96 procent van de LNG-export uit de VAE passeerde de zeestraat. Er is geen alternatieve scheepvaartroute voor deze volumes. Claim A · feitelijke zin
Bron: IEA, The Middle East and global energy markets; Europese Raad, waar komt Europees gas vandaan; CBS-aardgasbalans, LNG-invoer per herkomst.
Hoofdstuk 10 · Wat zit er nog in de grond?
Ontdekte gasvoorraad kleine velden: 65.3 miljard Nm³, waarvan 46.8 miljard Nm³ als reserve geclassificeerd.
Bron: NLOG Jaarverslag 2025, Delfstoffen en aardwarmte in Nederland.
Hoofdstuk 11 · Waardecalculator
Geen oplopende teller met verloren miljarden: dat zou winst of staatsinkomsten suggereren die niet zijn aangetoond. Wel een scenario dat je zelf kunt instellen.
Geen winst, staatsopbrengst of gegarandeerd winbare waarde. Werkelijke waarde hangt af van gaskwaliteit, productietempo, kosten, belastingen, transport en contracten.
mwh_per_nm3 = 35.17 / 3600 = 0.009769 gross_market_value_eur = volume_nm3 * mwh_per_nm3 * ttf_eur_per_mwh = 1.0e+9 × 0.009769 × 62 = 6.057e+8 euro
Bovenwaarde Groningengas ≈ 35,17 MJ/Nm³. Prijs: Wereldbank-maandgemiddelde (TTF-basis), omgerekend met de ECB-koers; geen gelicenseerde dagkoers.
Hoofdstuk 12 · Het eerlijke tegenargument
Sinds 1986 registreerde het KNMI 1945 geïnduceerde bevingen in de regio, 16 met magnitude 3 of hoger, de zwaarste bij Huizinge (3,6) in 2012. Bevingen gaan na het stoppen van de productie nog enige tijd door; SodM bevestigt deze nawerking.
Duizenden huizen raakten beschadigd; de veiligheidsnorm werd op veel plekken niet gehaald. Dat is de directe reden voor het sluitingsbesluit.
Schadeafhandeling en versterking sleepten zich voort. Afsluiting, bodembeweging, schadeafhandeling en versterking blijven verschillende onderwerpen.
De parlementaire enquête beschreef hoe de belangen van Groningers structureel ondergeschikt raakten aan gasbaten.
De afbouw van fossiele brandstoffen is Nederlands en Europees beleid; minder aardgas winnen past in die richting.
De sluitingswet van 19 april 2024 verbiedt winning uit het Groningenveld. Dat is een feit over het veld, geen sluitingsdatum voor iedere put.
Het erkennen van deze schade sluit een nieuw debat over strategische opties niet uit. Het maakt de voorwaarden voor zo'n debat juist strenger.
Veiligheid telt. Klimaat telt. Groningen telt. Maar onomkeerbaarheid telt ook.
Is alles permanent afsluiten nog steeds de verstandigste keuze? Claim D · opinie of vraag